Залатая Горка – гаражы і былая глушылка на месцы магіл

Калісьці ў Мінску было даволі шмат могілак. Большасць з іх не перажылі савецкай ўлады. Ад старадаўніх часоў захаваліся толькі Кальварыйскія ды Ваенныя могілкі. Ад іншых амаль нічога не засталося…

Вельмі шкада Залатагорскія могілкі. У дарэвалюцыйным Менску, на гэтых могілках, каля муроў касцёла Святога Роха (Святой Троіцы), былі пахаванні загінуўшых падчас эпідэмій. У пасляваенны час Залатагорскія могілкі былі знесены. Да сённяшняга часу тут сустракаюцца каменні з надпісамі на польскай мове.
Але касцёл застаўся такім, якім яго пабудавалі ў 1864 годзе. Шкада, што яго закрываюць будынкі, што з боку праспекта Незалежнасці і вуліцы Казлова. Застаўся толькі вузкі праход, ад Палаца мастацтваў, які быў пабудаваны на месцы тых могілак, у 1970-я гады. Гмах прыгожы, а галоўнае еўрапейскі. Тут, як у шмат якіх храмах Еўропы, не толькі праводзяцца службы, але і гучыць музыка, бо касцёл, з’яўляецца канцэртнай пляцоўкай. Дарэчы, ён вядомы пад некалькімі назвамі.
Готыка ў Мінску? Чаму б не. Толькі не готыка, а неаготыка, псеўдаготыка. У Англіі ўзнік гэты стыль. Ён характарызуецца, перш за ўсё, у выцягнутых, ці ў астрапаверховых формах. У Мінску гатычнага няшмат, з таго што ёсць – гэта касцёлы. На Кальварыйскіх могілках, на Залатой Горцы, а таксама Чырвоны ( святых Сымона і Алены) касцёл на плошчы Незалежнасці. Кожны з іх – гэта асобны расповед. Так касцёл на Кальварыі – цэнтр старажытных могілак, дзе знаходзяцца пахаванні шляхцічаў, ў тым ліку Эдварда Вайніловіча, які ў 1910 годзе заснаваў Чырвоны касцёл. 
Першапачаткова касцёл знаходзіўся на той гары, дзе зараз знаходзіцца Нацыянальны вялікі тэатр оперы і балету. Ён называўся Траецкім, адсюль Траецкая прадмесце ў Менску. І гара стала называцца Траецкай. Гэта першы каталіцкі храм Менска. Ён стаяў з 1390 да 1809 года, потым згарэў. Пасля паўстагоддзя мяшчане знайшлі грошы на новую пабудову, цяпер ужо ў іншым месцы – на Залатой Горцы. Там касцёл ужо атрымаў  іншую назву – Святога Роха. Хто такі Рох? Ён у 1295 годзе нарадзіўся ў Манпелье (Францыя), стаў манахам, лячыў хворых, а пасля смерці быў абвешчаны святым. У каталіцтве Рох лічыўся абаронцам і людзей, і жывёл, ад розных хвароб. У 1910-я гады з’явіўся праект перабудовы гэтага касцёла ў вялізную двухвежавую базіліку, ў стыле ўсё той жа неаготыкі. Але планы перабудовы касцёла перакрэсліла Першая сусветная вайна. А калі б ён быў перабудаваны, мы б мелі храм, падобны на славуты Нотр Дам у Парыжу! Але, не думаю, што ён перажыў бы час савецкай ўлады, ці вайны з Нямеччынай… Тым больш, што гэты перыяд не перажылі самі Залатагорскія могілкі. Сёння на іх месцы гаражы, Палац мастацтваў, гмахі і двары, вуліца Залатая Горка і Чырвоназорная. Таксама і былая мінская глушылка, а цяпер гэта рэтрансляцыйная вышка мабільнай сувязі. Дарэчы, раней іх было дзве. Адну з іх дэмантавалі. Пра глушылку, вядома, што яе хацеў у 1960-я гады ўзарваць Сяргей Ханжанкоў, дысідэнт і студэнт гідратэхнічнага факультэта Беларускага палітэхнічнага інстытута. Канешне, зрабіць гэтага ў яе не атрымалася, бо супрацоўнікі КДБ нейкім чынам даведаліся аб такой задуме, і хлопец быў арыштаваны. 7 кастрычніка 1963 г. ён быў засуджаны за «спробу дыверсіі» і, таксама, за «антысавецкую агітацыю і прапаганду» на 10 гадоў лагераў. Хаця, Сяргей Ханжанкоў жадаў толькі прадэманстраваць свой пратэст. 

Вось такі лёс менскіх могілак на Залатой Горцы. Хаця саміх могілак сёння і няма. Сёння аб іх існаванні нагадвае толькі некалькі магільных пліт, ды касцёл…

Вам таксама можа спадабацца

Пакінуць адказ

Ваш адрас электроннай пошты не будзе апублікаваны.

Гэты сайт выкарыстоўвае Akismet для барацьбы са спамам. Даведайцеся пра тое, яе апрацоўваюцца вашы дадзеныя.